เล่ม I
เมื่อวานผมลงไปพีเรอัสกับกลาวคอนบุตรอาริสตอน, เพื่อสวดวิงวอนต่อเทพี (เบนดิส, อาร์เทมิสแห่งเธรซ.); และเพราะอยากดูด้วยว่าพวกเขาจะฉลองเทศกาลอย่างไร, ซึ่งเป็นเรื่องใหม่. ผมชื่นชมขบวนของชาวเมือง; แต่ของชาวเธรซก็งามเท่าเทียม, กระทั่งอาจงามยิ่งกว่าเสียอีก. เมื่อเราสวดจบและชมขบวนแล้ว, ก็หันกลับไปทางเมือง; ขณะนั้นโพเลมาร์คัสบุตรเคฟาลัสบังเอิญเห็นเราแต่ไกลขณะเริ่มเดินกลับบ้าน, จึงบอกคนรับใช้ให้วิ่งมาขอให้รอ. คนรับใช้จับเสื้อคลุมผมจากข้างหลัง, แล้วพูดว่า: โพเลมาร์คัสขอให้ท่านรอ
ผมหันกลับ, แล้วถามว่านายเขาอยู่ไหน
อยู่ตรงนั้นครับ, เด็กหนุ่มพูด, กำลังตามท่านมา, ขอเพียงรอสักหน่อย
เราจะรอแน่นอน, กลาวคอนพูด; ไม่กี่นาทีโพเลมาร์คัสก็มา, พร้อมอาไดมันตัส, พี่น้องของกลาวคอน, นิเคราตัสบุตรของนิเซียส, และคนอื่นอีกหลายคนที่ไปชมขบวน
โพเลมาร์คัสพูดกับผมว่า: โสเครตีส, ผมเห็นว่าคุณกับเพื่อนกำลังจะกลับเข้าเมืองแล้ว
คุณเข้าใจไม่ผิดนัก, ผมพูด
แต่คุณเห็นนี่ไหม, เขาตอบ, ว่าพวกเรามีกันกี่คน?
เห็นสิ
แล้วคุณแข็งแรงกว่าทุกคนนี้เหรอ? เพราะถ้าไม่, คุณก็ต้องอยู่ที่เดิม
จะมีอีกทางเลือกไหม, ผมพูด, ที่เราอาจพูดให้คุณยอมปล่อยเราไป?
แต่คุณจะชักจูงเราได้หรือ, ถ้าเราไม่ยอมฟังคุณ? เขาพูด
ไม่ได้แน่นอน, กลาวคอนตอบ
ถ้าอย่างนั้นเราจะไม่ฟัง; คุณมั่นใจข้อนี้ได้เลย
อาไดมันตัสพูดต่อว่า: ไม่มีใครบอกคุณเรื่องแข่งคบไฟบนหลังม้าถวายเกียรติเทพีที่จะมีตอนค่ำเหรอ?
ใช้ม้าด้วยหรือ! ผมตอบ: นั่นแปลกใหม่ดี. คนขี่ม้าจะถือคบไฟแล้วส่งต่อกันระหว่างแข่งเหรอ?
ใช่, โพเลมาร์คัสพูด, และไม่ใช่เท่านั้น, ยังมีงานฉลองตอนกลางคืน, ซึ่งคุณควรรับชมจริงๆนะ. หลังอาหารเราลุกไปดูงานกัน; จะมีคนหนุ่มมาชุมนุม, และเราจะได้คุยกันสนุก. อยู่ต่อเถอะนะ, อย่าดื้อเลย
กลาวคอนพูดว่า: ผมคิดว่า, ในเมื่อคุณยืนกราน, เราก็คงต้องอยู่แล้วล่ะ
ก็ได้, ผมตอบ
เราจึงไปบ้านโพเลมาร์คัสกับเขา; ที่นั่นพบพี่น้องของเขา ลิเซียสกับยูไทเดมัส, อยู่กับธราซิมาคัสชาวคาลซีดอน, คาร์มันติดีสชาวเพเอเนีย, และไคลโทฟอนบุตรอาริสโทนิมัส. เคฟาลัสบิดาโพเลมาร์คัสก็อยู่ด้วย, ผมไม่ได้พบเขามานาน, และคิดว่าเขาแก่ลงมาก. เขานั่งบนเก้าอี้มีเบาะ, มีพวงมาลัยบนศีรษะ, เพราะเพิ่งบูชายัญในลาน; ในห้องมีเก้าอี้อื่นจัดเป็นครึ่งวงกลม, เราจึงนั่งข้างเขา. เขาทักทายผมอย่างยินดี, แล้วพูดว่า:—
โสเครตีส, คุณไม่มาหาผมบ่อยเท่าที่ควรเลยนะ: หากผมยังไปหาคุณไหว ผมคงไม่ขอให้คุณมาหา. แต่ด้วยวัยนี้ผมแทบเข้าเมืองไม่ไหว, คุณจึงควรมาพีเรอัสบ่อยขึ้น. เพราะขอบอกคุณว่า, ยิ่งความเพลิดเพลินทางกายจางลง, ความเพลิดเพลินและเสน่ห์ของการสนทนาก็ยิ่งมากขึ้นสำหรับผม. เพราะฉะนั้นอย่าปฏิเสธคำขอ, แต่ให้บ้านเราเป็นที่แวะเวียนและคบหาคนหนุ่มเหล่านี้; เราเป็นสหายเก่ากัน, และคุณจะอยู่กับเราอย่างเป็นกันเอง
ผมตอบว่า: เคฟาลัส, สำหรับผมไม่มีอะไรชอบยิ่งกว่าการได้ สนทนากับผู้สูงวัย; เพราะผมมองพวกเขาเหมือนนักเดินทางที่ผ่านทางซึ่งผมอาจต้องไปด้วย, และผมควรถามพวกเขา, ว่าทางนั้นราบเรียบง่ายดาย, หรือขรุขระยากลำบาก. นี่จึงเป็นคำถามที่ผมอยากถามคุณ ผู้ถึงวัยที่กวีเรียกว่า 'ธรณีประตูแห่งความชรา'—ชีวิตยากขึ้นเมื่อใกล้ปลายทางหรือ, หรือคุณจะบอกเล่าถึงมันอย่างไร?
ผมจะบอกคุณ, โสเครตีส, เขาพูด, ว่าผมรู้สึกอย่างไร. คนวัยผมมักรวมกลุ่มกัน; เราเหมือนนกขนเดียวกัน, ดังสุภาษิตเก่าว่า; เมื่อพบกัน คนรู้จักของผมมักเล่าว่า—ผมกินไม่ไหว, และยังดื่มไม่ไหว; ความเพลิดเพลินวัยหนุ่มและความรักหนีไปแล้ว: ครั้งหนึ่งเคยดี, แต่ตอนนี้สิ้นไป, ชีวิตไม่ใช่ชีวิตอีกต่อไป. บางคนบ่นว่าญาติไม่ให้เกียรติ, และเ