เล่มที่หนึ่ง ประวัติของครอบครัวหนึ่ง
"Книга первая. История одной семейки"
I
ฟีโอดอร์ ปาฟโลวิช คารามาซอฟ
"ФЕДОР ПАВЛОВИЧ КАРАМАЗОВ"
อาเล็กเซย์ ฟีโอโดโรวิช คารามาซอฟ เป็นบุตรชายคนที่สามของเจ้าที่ดินประจำเขตของเรา ฟีโอดอร์ ปาฟโลวิช คารามาซอฟ ผู้เป็นที่รู้จักกันดีอย่างยิ่งในสมัยของตน (และแม้แต่ทุกวันนี้ ในหมู่พวกเราก็ยังมีผู้ระลึกถึงเขาอยู่) จากจุดจบอันน่าเศร้าและคลุมเครือของชีวิตเขาซึ่งเกิดขึ้นเมื่อสิบสามปีก่อนพอดี และเรื่องนั้นผมจะเล่าในช่วงที่เหมาะสม, สำหรับตอนนี้, ผมจะกล่าวถึง "เจ้าที่ดิน" ผู้นี้ (ดังที่ผู้คนในบ้านเราเรียกเขา, ทั้งที่ตลอดชีวิตของเขาแทบไม่เคยอาศัยอยู่ในที่ดินของตนเองเลย) เพียงว่า เขาเป็นคนประเภทประหลาด, ถึงกระนั้นก็พบเห็นได้บ่อยไม่น้อย, กล่าวคือ เป็นคนประเภทที่ไม่เพียงแต่เลวทรามและเสเพล, หากยังสับสนไร้หลักไร้เกณฑ์ไปพร้อมกัน, — แต่ก็เป็นพวกไร้หลักเกณฑ์ที่กลับรู้จักจัดการผลประโยชน์ด้านทรัพย์สินของตนได้อย่างยอดเยี่ยม, และดูเหมือนจะเก่งอยู่เพียงเรื่องนี้เท่านั้น. คนอย่าง ฟีโอดอร์ ปาฟโลวิช, เป็นต้น, เริ่มต้นแทบจะไม่มีอะไรเลย, เป็นเจ้าที่ดินรายเล็กที่สุด, วิ่งไปรับประทานอาหารตามโต๊ะของผู้อื่น, พยายามอาศัยเกาะคนอื่นกินอยู่, แต่ถึงกระนั้น ในเวลาที่เขาเสียชีวิต เขากลับมีเงินสดเหลืออยู่ถึงหนึ่งแสนรูเบิล และในขณะเดียวกัน ตลอดทั้งชีวิตของเขา เขาก็ยังคงเป็นหนึ่งในคนเพี้ยนไร้หลักไร้เกณฑ์ที่สุดของทั้งเขตของเรา ผมขอย้ำอีกครั้ง: ประเด็นนี้ไม่ใช่ความโง่; คนเพี้ยนเหล่านี้ส่วนใหญ่ค่อนข้างฉลาดและเจ้าเล่ห์, — หากแต่เป็นความสับสนไร้หลักไร้เกณฑ์, แถมยังเป็นแบบพิเศษอย่างหนึ่ง, ที่เป็นลักษณะเฉพาะของรัสเซียเสียด้วย
เขาแต่งงานสองครั้ง, และมีบุตรชายสามคน: คนโต, ดมีตรีย์ ฟีโอโดโรวิช, จากภรรยาคนแรก, ส่วนอีกสองคน, อีวาน และ อาเล็กเซย์, จากภรรยาคนที่สอง. ภรรยาคนแรกของฟีโอดอร์ ปาฟโลวิช มาจากตระกูลขุนนางมีอูซอฟผู้มั่งคั่งและมีเกียรติพอสมควร, ซึ่งก็เป็นเจ้าที่ดินในเขตของเราเช่นกัน เหตุใดเล่าหญิงสาวผู้มีสินเดิม, ทั้งยังงดงาม และยิ่งไปกว่านั้น เป็นหญิงเฉลียวฉลาดที่กระฉับกระเฉง, ซึ่งในคนรุ่นปัจจุบันของเราพบเห็นได้ไม่ใช่น้อย และก็เริ่มปรากฏมาตั้งแต่คนรุ่นก่อนแล้ว, จึงสามารถแต่งงานกับ "คนหัวทึบ" ที่ไร้ค่า, ดังที่ทุกคนเรียกเขาในเวลานั้น, ผมจะไม่อธิบายให้ยืดยาว เพราะผมเองก็เคยรู้จักหญิงสาวคน