เฟโด
บุคคลในบทสนทนา: เฟโด, ผู้เล่าบทสนทนาแก่เอเคคราตีสแห่งฟลีอัส. โสเครตีส, อพอลโลดอรัส, ซิมเมียส, เคเบส, ไครโต และเจ้าหน้าที่เรือนจำ
ฉาก: เรือนจำของโสเครตีส
สถานที่เล่าเรื่อง: ฟลีอัส
เอเคคราตีส: ตัวคุณเองอยู่, เฟโด, ในเรือนจำกับโสเครตีสวันที่เขาดื่มยาพิษเหรอ?
เฟโด: ใช่, เอเคคราตีส, ผมอยู่
เอเคคราตีส: ผมอยากฟังเรื่องความตายของเขามาก. เขาพูดอะไรในชั่วโมงสุดท้าย? เราได้ข่าวว่าเขาตายด้วยยาพิษ, แต่ไม่มีใครรู้อะไรมากกว่านั้น; เพราะเดี๋ยวนี้ไม่มีชาวฟลีอัสไปเอเธนส์, และนานแล้วที่คนต่างถิ่นจากเอเธนส์ไม่ได้มาที่นี่; เราจึงไม่มีเรื่องราวชัดเจน
เฟโด: คุณไม่ได้ยินเรื่องการพิจารณาคดีเหรอ?
เอเคคราตีส: ได้ยิน; มีคนเล่าให้ฟัง, และเราไม่เข้าใจว่าทำไม, เมื่อตัดสินว่าผิดแล้ว, เขาจึงถูกประหาร, มิใช่ทันที, แต่หลังจากนั้นนาน. เพราะอะไร?
เฟโด: เหตุบังเอิญ, เอเคคราตีส: ท้ายเรือที่ชาวเอเธนส์ส่งไปเดลอสบังเอิญได้รับการประดับพวงมาลัยในวันก่อนพิจารณาคดี
เอเคคราตีส: เรือลำนี้คืออะไร?
เฟโด: เป็นเรือที่, ตามประเพณีเล่าของเอเธนส์, เธซีอัสใช้ไปครีตเมื่อพาหนุ่มสาวสิบสี่คนไปด้วย, และช่วยทั้งพวกเขาและตนให้รอด. เล่ากันว่าครั้งนั้นพวกเขาปฏิญาณต่ออพอลโล, ว่าหากรอดจะส่งคณะไปเดลอสทุกปี. ธรรมเนียมนี้ยังดำเนินอยู่, และตลอดการเดินเรือไปกลับเดลอส, เริ่มเมื่อปุโรหิตอพอลโลประดับพวงมาลัยท้ายเรือ, เป็นช่วงศักดิ์สิทธิ์, ซึ่งไม่อนุญาตให้นครมัวหมองด้วยการประหารสาธารณะ; และเมื่อเรือติดลมสวน, เวลาที่ใช้ไปกลับก็นานมาก. อย่างที่กล่าว, เรือได้รับพวงมาลัยวันก่อนพิจารณาคดี, นี่คือเหตุที่โสเครตีสอยู่ในคุกและไม่ถูกประหารจนหลังคำตัดสินนาน
เอเคคราตีส: เขาตายอย่างไร, เฟโด? มีคำพูดหรือการกระทำอะไร? มิตรคนใดอยู่ด้วย? หรือเจ้าหน้าที่ห้ามเข้า—จนไม่มีมิตรใกล้ตัวเมื่อตาย?
เฟโด: ไม่ใช่; มีหลายคนอยู่ด้วย
เอเคคราตีส: หากคุณไม่มีธุระ, ผมอยากให้เล่าเหตุการณ์, ให้ตรงที่สุดเท่าที่ทำได้
เฟโด: ผมไม่มีธุระเลย, และจะพยายามทำตามความต้องการ. การระลึกถึงโสเครตีสเป็นความยินดีที่สุดเสมอ, ไม่ว่าผมเล่าเองหรือฟังคนอื่นเล่าถึงเขา
เอเคคราตีส: ผู้ฟังของคุณก็คิดเหมือนกัน, หวังว่าจะเล่าให้ตรงที่สุดเท่าที่ทำได้
เฟโด: ผมรู้สึกแปลกเมื่ออยู่กับเขา. เพราะแทบเชื่อไม่ได้ว่ากำลังอยู่ในการตายของมิตร, จึงไม่สงสารเขา, เอเคคราตีส; เขาตายอย่างไม่หวั่นกลัว, ถ้อยคำและท่าทีสูงส่งสง่างาม, จนผมเห็นว่าเขาเป็นผู้มีวาสนา. ผมคิดว่าการไปโลกหน้าของเขาย่อมมีเทพเจ้าเรียก, และเขาจะสุข, หากเคยมีใครสุข, เมื่อถึงที่นั่น, จึงไม่สงสารอย่างที่ดูควรเป็นธรรมชาติในยามนั้น. แต่ผมก็ไม่ได้เพลิดเพลินอย่างที่มักรู้สึกในการสนทนาปรัชญา (เพราะปรัชญาคือเรื่องที่เราพูด). ผมยินดี, แต่ในความยินดีมีความเจ็บปวดปนอย่างประหลาด; เพราะคิดว่าเขาจะตายเร็วๆ นี้, และเราทุกคนมีความรู้สึกสองอย่างนี้ร่วมกัน; เราหัวเราะและร้องไห้สลับ, โดยเฉพาะอพอลโลดอรัสผู้สะเทือนใจง่าย—คุณรู้จักคนแบบนี้ใช่ไหม?
เอเคคราตีส: ครับ
เฟโด: เขาควบคุมตัวไม่ได้เลย; ผมและทุกคนก็สะเทือนใจมาก
เอเคคราตีส: ใครอยู่บ้าง?
เฟโด: ในหมู่ชาวเอเธนส์โดยกำเนิดมี, นอกจากอพอลโลดอรัส, ไครโตบูลัสกับไครโตบิดาเขา, เฮอร์โมเกเนส, เอพิเกเนส, เอสคิเนส, อันติสเธเนส; ทั้งคเทซิปปัสแห่งเดมพีอาเนีย, เมเนกเซนัส, และคนอื่นบางคน; เพลโต, หากจำไม่ผิด, ป่วย
เอเคคราตีส: มีคนต่างถิ่นไหม?
เฟโด: มี, ครับ; ซิมเมียสชาวธีบส์, เคเบส, และเฟดอนดีส; ยูคลิดกับเทอร์พิซอน, ผู้มาจากเมการา
เอเคคราตีส: แล้วอาริสทิปปัสอยู่ไหม, กับคลีออมโบรทัส?
เฟโด: ไม่, ว่ากันว่าพวกเขาอยู่เอไจนา
เอเคคราตีส: มีใครอีกไหม?